Filmische audio-installatie over Aasters, Meslânzers en Westers

De eer om de film aan te kondigen was aan eilander ‘filmman’ Walter Visser. “Een passende naam”, zei hij over de titel, “want wij leven hier ook echt in het paradijs.” Visser, die Friestalig is opgevoed, vertelde dat hij altijd grutsk is geweest op de taal die hij sprak. “De taal die je spreekt is onderdeel van je identiteit, van wie je bent”, aldus Visser. Met die woorden raakte hij precies de kern van het project: ‘t Paradiis gaat niet alleen over woorden en klanken, maar vooral over wat die woorden met mensen doen.

Eigen verhalen terugzien
Babette vertelde eerder in de Terschellinger dat ze vooral benieuwd was hoe de leerlingen zouden reageren op het eindresultaat. Zouden ze hun eigen interviews van vorig jaar nog herkennen, en zouden ze er nu anders naar kijken? De middag in ‘t Schylger Jouw was dan ook meer dan een gewone première: voor veel leerlingen was het de eerste keer dat ze terugzagen wat er met hun gesprekken is gedaan.

Wat gaat er verloren?
In ‘t Paradiis komen bekende en minder bekende eilanders aan het woord, die proberen hun taal vast te houden, terug te vinden of opnieuw te leren. Op Terschelling worden nog drie dialecten gesproken, maar het aantal sprekers neemt snel af. De centrale vraag van de installatie: wat gaat er verloren als woorden verdwijnen, en wat ontstaat er als mensen ze weer tot leven proberen te wekken?

Kinderen aan het werk
Aan het project werkten twintig eilander kinderen mee. Met zelfbedachte vragen trokken ze het eiland over om dialectsprekers te interviewen. De gesprekken gingen niet alleen over taal, maar over wat taal oproept: herinneringen, trots, schaamte, familiebanden en het gevoel van ergens bij horen, of juist niet. De afgelopen weken verschenen de Taalverhalen die daaruit voortkwamen wekelijks in dit blad.

Tijdelijke tentoonstelling
‘t Paradiis is onderdeel van een grotere tijdelijke tentoonstelling in de Tonnenloods. Het historische pand transformeert de komende jaren van werkplaats naar een modern beleefcentrum, waar natuur en cultuur van Terschelling straks met 360-gradenprojecties en ruimte voor congressen centraal komen te staan. Tot het zover is, neemt Oerol het gebouw tijdelijk over. Tijdens het festival is de Tonnenloods een tijdelijk museum met film- en multimediaprojecten die een bijzonder beeld geven van Terschelling, het Waddengebied en 45 jaar Oerol.

Tip voor eilanders: kijk gerust mee
Naast ‘t Paradiis zijn onder meer te zien de ultrakorte animatie Wad is, is nu, het project Oerol door kinderogen (zie ook pagina 18), het fotoproject JUNO en Oerol door de ogen van…, waarin eilanders terugblikken op de eerste jaren van het festival. Bij veel van deze projecten hebben eilanders een rol gespeeld, dus is een bezoek ook voor hen meer dan de moeite waard. Met zoveel bekende gezichten in beeld is een kijkje in de Tonnenloods deze Oerol-week eigenlijk verplicht. Voor het programma is een ticket nodig, waarmee je alle onderdelen doorlopend kunt bezoeken. Tickets zijn, indien beschikbaar, ook aan de deur te verkrijgen. [TF]