Coalitievorming Terschelling: Krikke vindt wil tot samenwerking bij PB, VVD en PvdA

Krikkes conclusie was helder. “Getalsmatig zijn er zo’n tien coalitievarianten mogelijk”, zei ze, “maar getalsmatig alleen is niet genoeg. Er moet ook de wil zijn om samen een coalitie te vormen. En die wil heb ik gevonden bij Plaatselijk Belang, VVD en PvdA.” Haar advies: start woensdag de informatiefase met deze drie partijen, zodat er zo snel mogelijk een conceptcoalitieakkoord ligt.

Drie partijen, zes zetels
Plaatselijk Belang, VVD en PvdA hebben samen precies zes van de elf raadszetels – de minimummeerderheid. Jan Cees Smit van Plaatselijk Belang noemde het advies positief: “We gaan ervan uit dat we daarmee de stabiliteit kunnen behouden en de grote uitdagingen kunnen aanpakken.” Danny Ruige van de VVD sloot zich daarbij aan. Jan-Willem Adams van de PvdA benadrukte de urgentie: “Den Haag wacht niet op ons. Snelheid is geboden.”

Krikke voegde daar een belangrijke aanbeveling aan toe: het concept-coalitieakkoord moet, vóór definitieve vaststelling, worden voorgelegd aan de volledige raad. Alle fracties krijgen dan de gelegenheid om vragen te stellen en voorstellen te doen. Als de coalitie daarvan afwijkt, moet ze dat gemotiveerd toelichten. “De raad is het hoogste orgaan van de gemeente”, zei Krikke. “Een verdeeld huis krijgt geen steun bij het Rijk en de provincie.”

LT legt rapport naast zich neer
Niet iedereen was tevreden. Colin de Beer van Leefbaar Terschelling, formeel de grootste partij met 612 stemmen, legde het rapport resoluut naast zich neer. “De kwaliteit van deze verkenning voldoet niet aan onze verwachtingen”, zei hij. Volgens De Beer is het rapport gebaseerd op de voorkeur van slechts één partij, de VVD, die als enige maar één coalitieoptie opgaf. Daardoor vielen drie partijen buiten het advies: Leefbaar Terschelling, Samen Terschelling en CDA. “Dat terwijl iedere partij, zowel voor als na de verkiezingen, heeft aangegeven niemand uit te sluiten.”

De Beer kondigde aan woensdagochtend om elf uur in gesprek te willen met Jan Cees Smit van Plaatselijk Belang. “Samen vertegenwoordigen wij 1200 van de 2800 stemmen. Wij zijn het de inwoners verplicht om te formeren op inhoud, niet op wie wie leuk vindt.”

Van uitsluiting geen sprake
Dat leidde tot een stevig debat. De Beer stelde rechtstreeks aan Plaatselijk Belang, VVD en PvdA de vraag waarom zijn partij buiten de boot valt, terwijl meerdere partijen in de gesprekken met de verkenner hadden aangegeven Leefbaar Terschelling als mogelijke partner te zien. Adams van de PvdA gaf toe dat zijn partij Leefbaar Terschelling serieus had overwogen: “Vanuit ons pure democratische hart wilden we recht doen aan de verkiezingsuitslag. Maar er bleken blokkades van andere kanten.” Krikke corrigeerde dat woordgebruik direct: “Ik heb niet onderzocht waar blokkades zitten. Ik heb onderzocht welke partijen met elkaar een coalitie wíllen vormen.”

Ruige en Smit benadrukten allebei dat er van uitsluiting geen sprake is. “De VVD sluit niemand uit, absoluut niet”, zei Ruige. Smit legde uit dat de keuze puur op inhoud en stabiliteit is gemaakt, en noemde daarbij openlijk de zorg dat Leefbaar Terschelling kwetsbaar is als De Beer persoonlijk wegvalt. Ruige verwees naar inhoudelijke verschillen met Leefbaar Terschelling op dossiers als de haven, Victoria en Halfweg als reden waarom die partij niet als eerste keuze naar voren kwam. De Beer nam dat niet. “We hebben nog niet één onderwerp inhoudelijk met elkaar besproken. Dit is nou het klassieke voorbeeld waar we allemaal klaar mee zijn.”

Samen Terschelling voelt zich gepasseerd
Ook Gossen Bos van Samen Terschelling sloot zich aan bij De Beers bezwaren. “Ik zit hier met gemengde gevoelens”, zei hij. “Wij worden niet één keer als alternatief genoemd. Dat geeft mij het gevoel dat Samen Terschelling niet eens bestaat. En dat doet mij heel erg zeer.” Bos wees erop dat zijn partij zich jarenlang heeft ingezet voor grote eilanddossiers, onder meer in Den Haag. Smit reageerde met waardering voor die inzet, maar hield vast aan de gemaakte keuze: “Ik heb niks tegen de heer Bos en zijn partij, we eten zelfs soms een hamburger samen”, stelde Smit, met een knipoog naar het First Dates-programma rondom de verkiezingen dat eerder werd georganiseerd.

CDA kiest voor constructieve oppositie
Marieke van ’t Leven-Lodder van het CDA nam de uitkomst gelaten op. “Het politieke landschap is behoorlijk opgeschud”, zei ze. Ze sprak vertrouwen uit in de voorgestelde coalitie, maar plaatste ook een kanttekening: “Voorstellen vanuit de oppositie werden de laatste periode soms teleurstellend ontvangen. We verwachten hierin een meer open houding van de coalitie.”

Formatiefase start woensdag
Vicevoorzitter Hendrik-Klaas van der Wielen, die deze vergadering voorzat als zijn laatste officiële optreden in die rol, sloot de avond af met een oproep tot zorgvuldigheid en openheid. “We gaan een intensieve periode tegemoet”, zei hij. Krikke herhaalde haar oproep tot tempo: de informatiefase start woensdag, zodat Terschelling zo snel mogelijk een nieuwe coalitie heeft die de grote dossiers – haven voorop – daadwerkelijk kan oppakken.

Na afloop benadrukte Krikke nog eens waar het haar om gaat: “Het concept-coalitieakkoord moet in de openbaarheid worden besproken én worden voorgelegd aan de volledige raad, niet als formaliteit, maar als echte gelegenheid voor inbreng.” De teleurstelling van zowel Leefbaar Terschelling als Samen Terschelling begrijpt ze goed. “Dat snap ik. Die hadden liever een andere uitkomst gezien.” Of Krikke ook bij de formatiefase betrokken blijft, wordt waarschijnlijk nog woensdag bekendgemaakt. [TF]