|
Zaken kunnen vreemd en onverwacht lopen in een mensenleven.
Dat mijn lidmaatschap van de biljartclub om oost zou leiden tot een baantje bij de krant, had ik nooit bevroed.
In 1983 was ik naar het eiland gekomen om als remedial teacher in het basisonderwijs aan de slag te gaan op de scholen ‘t Jok in Hoorn. Een dag voordat ik hier een jaar werkzaam was, verscheen een ijlbode bij ons aan de deur om me mee te delen dat ik ontslagen was. Het leerlingenaantal was teruggelopen tot onder een kritieke grens en volgens het principe ‘last in,
first out’ stond ik op straat, wat werk betreft.
Daar zat ik, met mijn gezin, pas verhuisd naar het eiland om een nieuwe toekomst op te bouwen.
Werkloos!! In de rokerige biljartzaal van café De Boschplaat in Oosterend, waar zich toentertijd de wekelijkse avonden van de biljartclub om oost afspeelden, ontmoette ik Floor Twisk, die een huisdrukkerijtje was begonnen in een van de appartementen van zijn appartementenboerderij aan de westkant van Hoorn. We kwamen tijdens het krijten van de pomeransen te spreken over mijn misère en zijn plan een eilander krant te beginnen. Een gratis huis aan huis krant met puur Terschellinger nieuws en advertenties moest het worden. Of ik belangstelling had om af en toe een stukje te schrijven over Aasterse gebeurtenissen. Dat kwam goed uit en ik zei uiteraard ja, niet wetende dat op dat moment mijn beroepstoekomst drastisch zou gaan veranderen.
En zo vond ik mezelf in het najaar van 1985 terug in heel aparte ambiance, een tot drukkerijtje omgevormd barstensvol appartementje, met een drukpers en andere machines, waarvan mij zowel het nut als de bedoeling ontging, en veel, heel veel blanco papier. In het midden stond een rond tafeltje onder een laag hangende lamp, die de tafel en de personen eromheen in het licht zette en de omgeving in het duister hield. Het was net een illegale bijeenkomst. Aan tafel initiatiefnemer Twisk, mijn persoontje als beoogd correspondent van Hoorn en omgeving, en de toekomstige verslaggeefsters van Midsland (Bertine Hofman-Dijker) en West (Els Smit-Zwanenburg). Als belangrijkste items stonden op de agenda de naam van de krant en het tijdstip van verschijnen.
Daar werd de huidige naam geboren. Er waren al eerder twee pogingen gedaan om een eilander krant op te tuigen.
In 1916 verscheen de ‘Terschellinger Courant’, een ‘weekblad gewijd aan de belangen van Terschelling’, onder redactie van P. Blaauw te West-Terschelling, met medewerking van de heren J. Jager, M. Wiegersma en C.J. Kotvis en anderen. Abonnementsprijs per half jaar een gulden en 25 cent…. De uitgever was J. Zwart in Harlingen.
Niet helemaal een Terschellinger product dus. De tweede poging was het “Terschellinger Advertentieblad”, dat om de 14 dagen uitkwam en gratis huis aan huis werd bezorgd. Het verscheen in 1936 en was een uitgave van D. Smit, voorheen J. Burchartz, Terschelling. Lang hebben beide uitgaven niet bestaan.
Deze krant zou ‘De Terschellinger’ gaan heten, zo besloten we democratisch en het weekblad zou op dinsdag gratis huis aan huis worden bezorgd, zo deelde uitgever Twisk mede. De startdatum werd gesteld op 5 november 1985. Correspondenten, typistes en familieleden werden aangerukt om de krant (12 pagina’s!!) in de woonkamer van de drukker in elkaar te zetten de avond ervoor. Het was toen nog voornamelijk handwerk. Allereerst de aangeleverde kopij, handgeschreven, die moest worden uitgetypt op de zetmachine. Handwerk was ook het in elkaar zetten van het krantje nadat het gedrukt was, werk dat bestond uit het verzamelen van de losse bladen en het nieten. Menig keer werd het nachtwerk, omdat de drukmachine weer eens niet wilde wat de drukker van plan was…. Noodgrepen van de inventieve drukker Twisk, soms met behulp van elastiekjes, zorgden ervoor dat het apparaat zich weer kreunend en steunend aan het werk liet zetten.
|
|
|
|
Later veranderde een aantal zaken, zoals de druklocatie, de verschijningsdag naar donderdag, omdat drukker en correspondenten hun weekend moesten opofferen om de wekelijkse dinsdag-deadline te halen, de krant werd abonnementsblad, de opmaakmachine werd vervangen door de computer en de simpele nietmachine door een vergaarmachine, de drukkerij werd in de jaren ‘90 overgenomen door de familie Brink-De Ronden. Ook was er een voortdurende wisseling van medewerkers. Ik bleef echter, werd full-timer en ben nu de enige medewerker uit de ‘ouwe oertijd’ van deze krant. Aan de veranderingen in en de groei van het bedrijf De Eiland-Pers wordt in de loop van dit jubileumjaar apart aandacht besteed.
Wat er ook veranderde, één ding niet: ‘de Terschellinger’ was, bleef en is een geheel eilander product, geschreven en geproduceerd op het eiland door eilanders. En zo is het tot op de dag van vandaag gebleven. Een krant die best tot de sterke kanten van Terschelling mag worden gerekend, gelezen door vrijwel alle eilanders, en een krant die de opzienbarend gegroeide abonneeschare Terschelling-fans aan de wal nog sterker bindt met het eiland. Feiten om bij het verschijnen van het 1000ste nummer bij stil te staan en trots op te zijn! Ik ben blij dat ik daaraan volop mijn steentje heb kunnen bijdragen.
|
|
|
|
Het heden
Elke week is het weer zo ver.
Welk aanbod van redactioneel materiaal en advertenties zullen we deze week krijgen? Elke dinsdagochtend is er een moment waarop besloten moet worden “op hoeveel pagina’s we weg gaan” . Niet altijd een makkelijke beslissing. Soms komt alles ‘lekker vroeg’ binnen, dan is er tijd genoeg om de indeling rustig te bepalen. Soms komt er op het laatste moment ‘nog van alles’ binnen: dan is het stressen; past het allemaal nog, of moeten we uitbreiden. Uitbreiden betekent vier pagina’s er bij. Krijgen we die dan nog vol? Altijd rekening houden met familieberichten tot woensdag 10.00 uur.
Elke week is het weer zo ver.
Als u de krant leest, bent u zich niet bewust van haar voorgeschiedenis. En dat hoeft ook niet.
Toch willen wij u een korte indruk geven, hoe ‘het maken van het krantje’in zijn werk gaat.
Op woensdagmiddag begint het al.
Begint het al? Dan is het toch net achter de rug? Nee, dan begint het al. De mappen waarin het aangeleverde advertentiemateriaal wordt verzameld worden weer leeggehaald, controleren of bepaalde advertenties herhaald moeten worden en weer gevuld met het nieuwe materiaal.
Een werkstramien voor de volgende krant wordt aangemaakt.
Alles wat er dan al is, wordt vast in dat stramien geplaatst. Het begin is er.
Op donderdag wordt aangeleverd materiaal, direct verwerkt, het kan maar vast gebeurd zijn,
want je weet nooit hoe druk het volgende week wordt….
Het advertentiearchief wordt bijgewerkt.
Van onze relaties met speciale wensen voor de opmaak van hun advertentie wordt een archief aangelegd. Of uitgebreide advertenties, met veel afbeeldingen, tekstblokken. In het archief bewaard, de volgende keer makkelijker herhaald.
Vrijdag rustdag?
Nee hoor, dan is het tijd voor andere werkzaamheden, drukwerk opmaken, administratie, enzovoort.
Maandagochtend:
om 9 uur gaat het antwoordapparaat er af, direct begint de telefoon te rinkelen, het opgeven van advertenties, het doorgeven van agendapunten, adreswijzigingen is begonnen. Bezoekers af en aan bij de balie voor diverse zaken, kopij aanleveren, drukwerk ophalen, kopietjes maken, drukwerk bespreken. Ergens heen voor een interview. Kopij uitwerken van de activiteiten die het weekend hebben plaatsgevonden. De mailbox nakijken wat er via deze weg is aangeleverd. De fax maakt regelmatig het geluid van binnenkomende berichten. Een standaard maandagmorgen, ja hoor. En het loopt zo door tot in de middag. Het verzamelen is begonnen. Alle advertenties worden ingeschreven op een formulier, krijgen een nummer en gaan in de map. De krant begint vorm te krijgen.
Dinsdagmorgen:
altijd een onvoorspelbare ochtend: de ene week rustig, de andere weer heel druk, nooit in te schatten. Toch moet er een schatting worden gemaakt. Zo tussen half elf en elf uur, terwijl kopij en advertenties nog aangeleverd kunnen worden, komt het moment dat er een beslissing moet worden genomen over het aantal pagina’s, want er zal gestart moet worden met het drukken van de Terschellinger. Dan volgt er ongeveer anderhalf uur waar wordt gewikt en gewogen; overleg, de grootte van nog niet opgemaakt advertenties inschatten en een fictieve plaats geven, welke ruimte hebben we over, past alles, is alle kopij al uitgewerkt, binnen, verwerkt, of ligt er nog wat? De mailbox weer controleren, soms is er een paar uur van stilte, dan open je de mailbox en volgt er een stortvloed van berichten, advertenties, jutters, verslagen, toch maar vier pagina’s erbij of ‘krijgen we het er nog in’. Spannend, spanning, maar met een postitieve inslag, want het is een uitdaging om ‘alles te laten passen’. Zodra het materiaal zijn plekje heeft gekregen, de persen draaien, dan ebt de spanning weer een beetje weg. Toch weer gelukt deze week. Op dinsdag wordt de ene helft van de krant gedrukt, op woensdag de ander helft.
De woensdag staat meer in het teken van het afmaken.
De strip van Louis op pagina 3 zetten. We hebben nog wat ruimte over, geen calamiteiten, dan kan die ene advertentie, die we onder voorbehoud moesten aannemen er toch nog in. En er is nog ruimte voor een laatste-nieuws-bericht. Een kort verslag van de commissievergadering van de avond ervoor, de volledige versie gaat naar volgende week, maar de belangrijkste punten konden we toch nog even vermelden. Eind van de morgen: terwijl op de drukpers nog de helft van de laatste twee pagina’s gedrukt wordt, begint de vergaarmachine al te ratelen. Het vergaren gaat door tot halverwege de middag. Voor de postabonnees begint het ‘insteken’ van de krant in enveloppen. De aantallen voor de bezorgers worden vastgesteld en uitgeteld. Postzakken worden gevuld. Auto wordt volgeladen. Rijden met die handel, naar de bezorgers, naar het postkantoor. De krant is klaar.
En dan begint het weer van voor af aan. Elke week is het weer zo ver.
nieuws sport historie links agenda colofon weer |
|
